1. Samochody
  2. FSO
  3. Historia marki

Pod marką FSO sprzedawane są obecnie jeszcze ostatnie dwa modele, do których Fabryka Samochodów Osobowych, istniejąca od 1951 roku, ma prawo po tym, jak pod koniec lat dziewięćdziesiątych fabryka znalazła się całkowicie w rękach koreańskiego koncernu Daewoo.

Fabryka Samochodów Osobowych na warszawskim Żeraniu rozpoczęła działalność na przełomie lat 40- i 50-tych XX w. Duma polskiej motoryzacji w swoim portfolio miała wiele opracowanych produktów. Niestety wiele z nich nie doczekała się seryjnej produkcji, a tym którym się udało przez długo stanowiły o wyglądzie polskich dróg.

Pomysł na produkcję samochodów w Polsce zrodził się tuż po II wojnie światowej. Niestety osłabiona po konflikcie zbrojnym gospodarka nie była w stanie sama opracować całego procesu budowy samochodów. Ówczesny zarząd podjął decyzję o wykupie licencji od jednego z zagranicznych producentów. Wybór padł na włoską markę Fiat, jednak ze względu na sprzeciw ZSRR negocjacje spełzły na niczym, a umowa trafiła do kosza. Rosja radziecka Stalina dostrzegła zaangażowanie Polaków w próby stworzenia zakładów motoryzacyjnych i zaproponowała produkcję leciwej Pobiedy M-20, technicznie bazującej na rozwiązaniach Forda A z przełomu lat 20- i 30-tych. Umowa dotycząca uruchomienia produkcji została podpisana dopiero w 1950 roku. Rok później, 6 listopada z taśm montażowych zjechał pierwszy egzemplarz samochodu „made in Poland” – Pobiedy M-20, która w Polsce otrzymała wymowną nazwę „Warszawa M-20”.

Kiepska oprawa techniczna, duża waga, słabe osiągi, kiepska logistyka oraz komunistyczny proces redystrybucji doprowadziły do totalnego fiaska Warszawy. Mimo licznych udoskonaleń samochód nie spełniał pokładanych w nim nadziei. Produkcja stała na niskim poziomie, a więcej egzemplarzy zostało wyeksportowanych do Bułgarii, Turcji, Chin, Kolumbii, Gwinei, Birmy, Ekwadoru na Węgry i wielu innych niż sprzedano ich w Polsce. W ciągu 22 lat produkcji wyprodukowano 254 421 sztuk tego modelu.

W 1957 roku z fabryk FSO zaczęły wyjeżdżać pierwsze egzemplarze Syreny 100. Było to pierwsze auto oparte w pełni na polskiej myśli inżynieryjnej. Pierwsze sztuki posiadały drewniane konstrukcje i silnik dwusuwowy. Wolumen produkcji Syren był niewielki – w 1957 r. wyprodukowano jedynie 200 egzemplarzy. W kolejnych latach pojawiły się zmodernizowane serie 101, 102, 103, 104 i 105. Powstały wiele prototypowych wersji Syreny: kombi, sport i sam (kabriolet). Wymieniane były silniki, elementy podwozia, skracane lub wymieniane nadwozie. Popularności sprzyjała także niska cena i moda.
Syreny miały także mały epizod rajdowy. W latach 1960-1964 wystartowało kilka załóg w Rajdzie Monte Carlo. Z powodzeniem. Wiele odmian Syreny nie ujrzało światła dziennego – np. model 110, który gdyby został wprowadzony do seryjnej produkcji, byłby równolegle z Renault 16 pierwszym autem typu hatchback na świecie!

W 1965 roku przyszła kolej na przedstawienie następcy Warszawy, Polskiego Fiata – 125p. Początkowo w ofercie znajdowały się dwa podstawowe modele z silnikami o pojemności 1300 i 1500 ccm. Duży Fiat w 1975 r. doczekał się restylizacji. Auto otrzymało dwulitrowy silnik, nowy wał napędowy i wiele nowoczesnych jak na tamte czasy elementów wykończenia wnętrza. Do 1981 r. produkcja Fiata 125p wreszcie spełniała założone wcześniej ilości. W okresie stanu wojennego proces ten został jednak wyhamowany. Auta straciły na jakości ze względu na przymusowe obniżenie tzw. wkładów dewizowych. W 1986 r. Duże Fiaty doczekały się silników wysokoprężnych dostarczanych przez niemieckiego Volkswagena.

W międzyczasie, dokładnie w 1973 r. w bielskiej FSM (w Fabryce Samochodów Małolitrażowych) filii FSO, świeżo wybudowanych zakładach rozpoczęła się produkcja Fiata 126p, który był synonimem polskiego auta dla ludu. Produkcję uruchomiono także w Tychach. Auto produkowane było na licencji włoskiego Fiata, początkowo zasilane było silnikiem o pojemności 594 ccm. Napędzane było na tylną oś. Moc z biegiem lat sukcesywnie zwiększano, a ostatnie egzemplarze z 2000 roku posiadały pojemność skokową 652 ccm (703 ccm wersje 126p Bis). W 1975 r. inżynierowie z Bielska Białej rozpoczęli realizację projektu Fiata 126p kombi, w planach była również wersja Diesel i Traction Avant z napędem na przednią oś. Mały Fiat okazał się wielkim hitem. Łącznie wyprodukowano ponad 3 500 000 egzemplarzy. Od 1997 roku auto oficjalnie przyjęło nazwę „Maluch”.

Dłuższy epizod w historii FSO zaliczył także Polonez. Następca Fiata 125p pojawił się na rynku w 1978 roku. Przez długi czas to Polonez stanowił o sile polskiego przemysłu motoryzacyjnego. Stylistykę liftbacka zaprojektowali włoscy designerzy, auto miało wiele ciekawych rozwiązań jednak posiadało też wiele wad poprzednika. W 1991 roku pojawił się na rynku Polonez Caro. Miał zmodernizowaną sylwetkę i bardziej funkcjonalne wnętrze. Rok wcześniej zadebiutował Polonez z silnikiem Diesla od Citroena. W 1996 r. pojawił się Polonez Atu o trój bryłowej sylwetce oraz jego zliftingowany model Atu Plus. Polonezy, podobnie jak Fiat 125p, produkowane były także dla ruchu lewostronnego z kierownicą po prawej stronie. Produkcję Poloneza zakończono w 2002 roku.

W 1994 roku FSO podpisało umowę z General Motors. Z Żerania zaczęły wówczas wyjeżdżać egzemplarze Opla Astry. Trwała ona dość krótko. W 1996 roku FSO zostało sprywatyzowane i wykupione przez koreańskie Daewoo. Na licencji tej marki przez kolejne lata montowano modele Tico, Matiz, Lanos i Espero. W 2006 roku po bankructwie Daewoo, FSO zostało przejęte przez ukraiński AvtoZAZ. Ukraińcy z kolei doszli do porozumienia ze spółką GM DAT, właściciela marki Chevrolet. Na mocy wewnętrznych umów w zakładach FSO uruchomiono montaż modelu Aveo sedan przeznaczone na rynek Ukrainy. Równolegle z taśm zjeżdżają FSO Lanos. W 2008 roku ruszyła także produkcja modeli Aveo na pozostałe rynki europejskie.

ZOBACZ RÓWNIEŻ Zamknij
Nowe Suzuki Jimny - pierwsze zdjęcia przed premierą
Nowe Suzuki Jimny - pierwsze zdjęcia przed premierą
Suzuki przygotowuje w tym roku dwie ważne premiery, a jedną z nich jest zupełnie nowe Jimny. W sieci pojawiły się właśnie pierwsze zdjęcia tego modelu, a my znamy już pierwsze szczegóły na temat czwartej generacji.