1. Samochody
  2. Fiat
  3. Historia marki

Jeden z ważniejszych kawałków włoskiej historii motoryzacji rozpoczął się już pod koniec XIX wieku za sprawą hrabiego Roberto Biscaretti di Ruffia oraz porucznika kawalerii, Giovani Agnelli. 11 lipca 1899 roku na włoskiej ziemi nieopodal wzgórz Piemontu została założona firma o dość długiej nazwie. Fabbrica Italiana Automobili Torino (tłum. włoska fabryka samochodów w Turynie) - w co w skrócie dało nazwę F.I.A.T.

Firmę utworzono w kilkanaście lat po pierwszych sukcesach konstrukcyjnych takich postaci jak choćby Benz i Daimler. W przeciwieństwie do innych marek na początek zajął się nią zarząd składający się z dziesięciu bardzo zamożnych członków. Najbardziej zorientowanym w dziedzinie techniki i motoryzacji był niejaki Giovanni Agnelli, z wykształcenia oficer kawalerii, który został początkowo sekretarzem spółki, ale po pracy latach objął posadę dyrektora generalnego spółki.
Pierwszy zakład produkcyjny został otwarty już w 1900 roku w Corso Dante. Początkowo zatrudniono tam 35 pracowników. Na dobry początek montowano tam lekki "samochód" składający się z powozu ze składaną brezentową budką nad tylnym siedzeniem. Jego podwójne, mało wygodne siedzisko nie służyło kierowcy, gdyż ten siedział na siedzeniu tylnym przy pionowej korbie będącej kierownicą, tylko pasażerom, którzy byli zwróceni plecami do kierunku jazdy. Pojazd był napędzany jednostką napędową umieszczoną pod tylnym siedzeniem. Była to dwucylindrowa jednostka chłodzona wodą, czterosuwowa o pojemności 657 cm3. Jej moc maksymalna wynosiła 3,5 konia mechanicznego. W tym modelu na standardowym wyposażeniu pojawił się pneumatyczny sygnał dźwiękowy w postaci trąbki z gumową gruszką stosowany później przez wszystkich producentów samochodów. W pierwszym roku produkcji w fabryce zmontowano kilkanaście pojazdów.
W 1905 roku oferta rynkowa firmy obejmowała szesnaście podstawowych modeli samochodów osobowych z silnikami o mocach od 3,5 do 100 KM. Wspomniane auta można było zamówić z nadwoziami otwartymi i zamkniętymi, przeznaczonych do codziennego użytku, turystyki lub wyścigów. Wszystkie były wyposażone w silniki czterocylindrowe, umieszczane według najnowszej mody w przedniej części nadwozia. Napęd był w nich przekazywany klasycznie przy pomocy trzech lub czterech przełożeń. Wszystkie były wyposażone w potężne reflektory karbidowe, umożliwiające w miarę bezpieczne podróże nocne.
Tuż przed pierwszą wojną światową europejskim przebojem rynku samochodowego stał się Fiat „Zero”. W 1912 roku trafia on jako pierwszy samochód Fiata do Polski. Auto cieszyło się bardzo dużym zainteresowaniem. W ciągu trzech lat wyprodukowano aż 2.000 egzemplarzy, nie zaniedbując przy okazji produkcji innych modeli.
Tuż przed I Wojną Światową władze firmy podejmują decyzję o budowie dwóch nowych fabryk. Pierwsza z nich powstaje w Lingotto (1922 rok). Ma powierzchnię 153 m3. Mieści się na 5 kondygnacjach i rozciąga na 2 kilometry. Na jej dachu zbudowano tor próbny o długości 1100 m. W 1932r. FIAT wprowadza do produkcji dwa modele: 508 Balilla i 518 Ardita. Druga fabryka w Mirafiori zostaje oddana do użytku w 1939 roku. Ma powierzchnię miliona metrów kwadratowych. W latach międzywojennych Fiat przeżywał bardzo dynamiczny rozwój, zwiększając sprzedaż nie tylko w kraju, ale też w całej Europie oferując przy okazji dziesiątki modeli oraz licencje dla mniej zaawansowanych technicznie firm. Na zasadzie takiej licencji w latach trzydziestych w Polsce wytwarzano model 508.

Największym hitem tamtego okresu był jednak model o nazwie Topolino. Jego produkcja rozpoczęła się w 1936 roku i rozpoczęła modę na mini samochody. W aucie mieściły się dwie osoby dorosłe i dwoje dzieci na tylnej, wąskiej kanapie. Samochód był napędzany silnikiem o pojemności 500 cm3 i mocy 13 koni. Pomimo tego, że silnik był montowany z przodu, to napęd był przekazywany klasycznie. Tuż przed drugą wojną światową, w maju 1939 roku, oddano do użytku w Turynie kolejny zakład, zatrudniający w systemie dwuzmianowym aż 22.000 pracowników. Ogólne zatrudnienie w koncernie wynosiło wówczas 55.000 osób.
Po wojnie w dorobku konstruktorskim Fiata znalazły się nie mniej sławne modele 500 i 600 z silnikami umieszczonymi w tylnej części opływowego nadwozia. Pierwszy z nich był potocznie określany nazwą Cinquecento. Był to protoplasta zakupionego na licencji, znanego w Polsce modelu 126. W 1966 roku włoska marka podpisuje umowę na budowę rosyjskiego zakładu VAZ w Togliatti. W tym samym roku szefem koncernu zostaje Giovanni Agnelli — wnuk założyciela spółki. Pełnił tę funkcję aż do roku 1996, kiedy to wybrany został honorowym prezesem Grupy Fiata. W 1967 roku Fiat przejmuje spółki: Autobianchi, OM, CMSA oraz większości udziałowe w Magneti Marelli i Weber.
W międzyczasie w 1973 roku w Bielsku Białej, a dwa lata później w Tychach, na podstawie kolejnej umowy z włoską centralą rozpoczyna się produkcja modelu 126p. Przy okazji do 1976 roku z taśm produkcyjnych zjeżdża 122 tys. egzemplarzy Fiatów 125p, znanych u nas pod nazwą "Duży Fiat". W tym samym roku Włosi podpisują z FSO ostatnią umowę, której efektem jest rozpoczęcie produkcji Poloneza.
W 1978 roku Fiat opracowuje i wdraża system "Robogate". Jest to poważny krok w kierunku zautomatyzowania linii montazu. Jak na owe czasy był to ogromny skok w stronę innowacji. W 1979 roku powstaje holding Fiat Auto w skład którego wchodzą marki: Fiat, Lancia, Autobianchi, Abarth i Ferrari. W 1984 roku w ręce Fiata wchodzi jeszcze Alfa Romeo i Maserati. Rok później z taśm produkcyjnych zjeżdża dwumilionowy egzemplarz modelu 126p, który w kolejnych latach zostaje poddawany kosmetycznym poprawkom. W 1980 Giugiaro projektuje dla Fiata całkowicie nowy model o nazwie Panda. Zdobywa on dużą popularność, jednak symbolem odrodzenia włoskiej marki jest Uno, który wchodzi do sprzedaży dwa lata później. Wprowadzał on całkiem nowe wymagania w dziedzinie elektroniki, jakości materiałów i ekologiczności silników. Pod koniec lat osiemdziesiątych pojawia się kolejny udany model - Tipo. Zdobywa on tytuł "Samochód Roku", dzięki zastosowaniu nowoczesnych rozwiązań.
W 1991r zostaje zakończona produkcja Fiata 125p. Do tego roku, zostaje wyprodukowanych łącznie 1.445.700 egzemplarzy. Rok później w wyniku umowy z Fiatem rozpoczyna się produkcja modelu Fiat Cinquecento, który w 1998 roku zostanie zastąpiony przez Seicento. Od 1994 do 2002 roku rusza produkcja Uno, natomiast w 1997 roku do tej gamy dołącza jeszcze Palio Weekend.
W 1997 roku firma opuściła dotychczasową siedzibę w Corso Marconi i przeniosła się do Palazzina Fiat w Lingotto, przekształconego w teren Międzynarodowych Targów i Centrum Konferencyjne. W latach dziewięćdziesiątych przyszedł poważny kryzys. Fiat postanowił wzmocnić się poprzez ekspansję na rynki zagraniczne, a przede wszystkim na te wschodzące. Marka zaczęła być promowana jako symbol innowacji dostępnych za przyzwoitą cenę.

Jedną z niewątpliwie bardzo ważnych dat w polskiej historii Fiata jest zakończenie w 2000 roku produkcji kultowego modelu Fiat 126p, zwanego też zamiennie "Maluchem". Łącznie wyprodukowano 3.318.674 sztuk tego modelu. W 2003 roku wraz z końcem produkcji modelu Palio Weekend rozpoczyna się produkcja nowoczesnej Pandy, która okazuje się wielkim hitem w Europie. W 2007 roku w naszym kraju rusza wyłączna produkcja kultowej reedycji modelu 500.

ZOBACZ RÓWNIEŻ Zamknij
Mercedes E All-Terrain – polskie ceny
Mercedes E All-Terrain – polskie ceny
Można już zamawiać Klasę E, która debiutuje w wersji uterenowionej All-Terrain – oto ceny konkurenta Audi A6 Allroad czy Volvo XC90 Cross Country.
Nowy Citroen C3 Nowy Citroen C3