1. Samochody
  2. Citroen
  3. Historia marki

Można powiedzieć, że historia firmy Citroen, jeszcze nie jako marki samochodowej, ma swoje początki w Polsce. Podczas swojej podróży po terytorium naszego kraju w 1900 roku, choć oficjalnie wówczas państwo polskie nie istniało, Andre Gustave Citroen (1878-1935) odkrywa technologię produkcji kół zębatych o uzębieniu daszkowym i kupuje patent na ich produkcję.

Nie do końca wiadomo, kto tak naprawdę był wynalazcą tej technologii. Jedne źródła podają, iż był to kowal, inne iż student politechniki.

Po powrocie do Paryża w 1902 roku Andre Citroen rozpoczyna produkcję daszkowych kół zębatych. Początkowo firma działa jako spółka komandytowa Citroen-Hinstin. Dopiero w 1912 następuje jej przekształcenie w spółkę akcyjną Citroen, która w dalszym ciągu zajmuje się głównie produkcją kół zębatych. Andre Citroen ma już jednak w tym czasie bliskie kontakty z przemysłem motoryzacyjnym. Od 1906 roku był członkiem zarządu i dyrektorem generalnym firmy Mors, w której wprowadza m.in. kilka nowych modeli i znacznie zwiększa produkcję, podczas podróży do Stanów Zjednoczonych zapoznaje się z organizacją produkcji w zakładach Forda, zostaje też prezesem francuskiej izby przemysłu motoryzacyjnego.

Gwałtowny rozwój firmy Citroen przypada na I wojnę światową. Wtedy to Citroen decyduje się na rozpoczęcie produkcji amunicji. Po uzyskaniu zgody ministerstwa wojny powstaje nowoczesna fabryka w Jevel (dzielnica Paryża), która zostaje wyposażona w amerykańskie maszyny i urządzenia. Do końca wojny fabryka wyprodukowała łącznie ponad 24 mln pocisków (dzienna produkcja sięgała nawet 10 tys. sztuk), najwięcej spośród wszystkich zakładów produkujących na potrzeby francuskiej armii. Jednocześnie też firma produkowała czołgi (Citroen P103). Jednak jeszcze w czasie działań wojennych powstały prototypy dwóch modeli samochodów – luksusowego dla bogatszej klienteli i tańszego, który miałby być dostępny dla wszystkich.

Pierwsze auto marki Citroen pojawiło się w 1919 roku. Było to model Torpedo A dysponujący mocą 18 KM, którego pierwszy egzemplarz został sprzedany za kwotę 7.950 franków. W 1924 roku zostaje wyodrębniona spółka Automobiles Citroen o 100-milionowym kapitale, której wyłącznym przedmiotem działalności jest produkcja samochodów. Wraz z rosnącą renomą firmy, gwałtownie rośnie też produkcja. Jest to zasługa m.in. masowego systemu produkcji, zapożyczonego z fabryk Forda oraz systemu zagospodarowania czasu pracy wg Taylora. W 1920 r. roczna produkcja wynosi ponad 12 tys. aut, a pod koniec tego roku na drogach jeździ już ok. 15 tys. Citroenów. Do 1935 r., roku śmierci Andre Citroena, firma wypuściła na rynek m.in. następujące modele: B2 (1921 r.), 5CV (1922 r.), B10 (1924 r.), pierwszy model o całkowicie stalowym nadwoziu – B12 (1925 r.), C6 (6-cyl., 45 KM). W 1932 r. 10CV zastępuje C4, a 15CV – C6 oraz pojawia się model Rosalie z samonośnym nadwoziem. W 1934 r. pojawia się 7CV z napędem na przednią oś, ten sam model ale z pojemnością 1,9 a nie 1,3 oraz niezależnym zawieszeniem wszystkich kół zapożyczonym od Porsche oznaczony był symbolem 11CV. Model ten wytwarzany był aż do 1957 roku i, jak na owe czasy, może się pochwalić bardzo dużą liczbą aż 760 tys. sprzedanych egzemplarzy.

Pierwsze lata działalności firmy to nie tylko szybko rosnąca produkcja coraz to nowocześniejszych aut z ogromną liczbą innowacji. Citroen, jako jedna z niewielu firm w tamtych czasach, wprowadza rewolucyjne metody w organizacji pracy i sprzedaży, szereg udogodnień socjalnych dla pracowników oraz nowoczesne formy reklamy. Na wieży Eiffla umieszczona zostaje iluminacja świetlna nazwy firmy, podczas otwarcia 7. targów motoryzacyjnych w Paryżu samolot kreśli na niebie 5-kilometrowy napis Citroen, na terenie kraju pojawia się aż 150 tys. tablic informacyjnych z nazwą firmy.

Z inspiracji Citroena dochodzi także do trzech spektakularnych wypraw samochodowych – dwóch określanych mianem Czarnej i jednej Żółtej. I Czarna Wyprawa to pierwszy w historii przejazd pojazdami gąsienicowymi, oczywiście marki Citroen, przez Saharę, z Algierii do Timbuktu. Wyprawa pod kierownictwem Haardta-Audouin Dubreuila trwa od grudnia 1922 r. do lutego 1923 r. Od października 1924 do lipca 1925 r. Haardt-Audouin Dubreuil prowadzi drugą Czarną Wyprawę przez kontynent afrykański, tym razem trasę długości 20 tys. km. Z Colomb Buchar do Tananariwy pokonuje szesnastu śmiałków w ośmiu pojazdach gąsienicowych. W okresie od 1931 do lutego 1932 roku odbywa się trzecia ekspedycja Haardta-Audouin Dubreuila, tym razem przez kontynent azjatycki, stąd określenie Żółta Wyprawa. 40 uczestników w 14 pojazdach gąsienicowych pokonuje trasę 12 tys. km z Bejrutu do Pekinu, po drodze mijając Himalaje, pustynię Gobi oraz Chiny w czasach rewolucji.

Z myślą o wygodzie klienta w 1921 roku Citroen tworzy składy części zamiennych na terenie całego kraju. Rok później zostaje uruchomiony bardzo korzystny system sprzedaży ratalnej z okresem płatności od 12 do 18 miesięcy. W 1924 roku powstają pierwsze zagraniczne oddziały firmy w Belgii, Holandii, Niemczech, Szwajcarii, Danii oraz we Włoszech – wyeksportowanych zostaje 17 tys. samochodów. W kolejnym roku zorganizowana zostaje krajowa sieć sprzedaży – liczba przedstawicielstw wzrasta z 200 w 1919 r. do ok. 5 tys.

Wszystkie te działania powodują, że Citroen dość szybko staje się czołową marką, nie tylko w Europie, ale i na świecie. W 1928 roku dzienna produkcja we wszystkich fabrykach Citroena wynosi 1000 pojazdów, a rok później osiąga drugą pozycję na świecie. Kłopoty zaczynają się wraz ze światowym kryzysem gospodarczym w 1933 roku. Mimo iż firma wciąż produkuje dużo tanich aut, zaczyna mieć trudności finansowe. Ratunek, na wniosek francuskiego rządu, nadciąga ze strony koncernu Michalin, który jest głównym wierzycielem Citroena. Michalin przejmuje kontrolę nad firmą, zwalnia łącznie 8 tys. pracowników i ogranicza w ciągu roku produkcję aut aż o 1/4. Rok później, 3 lipca 1935 roku, po ciężkiej chorobie umiera Andre Citroen.

Jeszcze przed wybuchem II wojny światowej zostaje przywrócona równowaga finansowa spółki, a to dzięki sukcesowi sprzedaży modelu Traction Avant. W czasie wojny produkcja spada do zera (firma nie chce produkować na potrzeby Niemiec), by na nowo ruszyć tuż po jej zakończeniu. W 1948 r. podczas wystawy w Paryżu premierę ma jeden z najbardziej znanych modeli Citroena – 2CV, który miał należeć do najtańszych aut na rynku. „Brzydkie kaczątko”, jak zwykło się mówić o tym aucie, ze względu na jego brzydotę, wykonane było z lekkich materiałów, miało zwijany dach z materiału, a pod maską silnik o pojemności 375 ccm i tylko 9 KM.
W 1965 roku do grupy Citroena wchodzi spółka Panhard z fabryką w Reims (Szwajcaria), która specjalizuje się w produkcji zespołów mechanicznych dla pojazdów użytkowych. Dwa lata później zostaje zawarte porozumienie z firmą Berliet, największym ówczesnym producentem pojazdów użytkowych w Europie Zachodniej. Citroen nabywa większościowy pakiet akcji. Kolejnym partnerem Citroena zostaje Maserami, włoska marka samochodów sportowych, która w 1969 roku wchodzi do grupy i współpracuje przy tworzeniu sześciocylindrowego silnika. Ta współpraca trwa do 1975 r. Również w 1969 roku zostaje zawarte porozumienie z Fiatem o wzajemnej sprzedaży modeli w swoich sieciach sprzedaży, które kończy się w 1973 r.

W 1974 roku następuje połączenie Automobiles Citroen i Automobiles Peugeot i dwa lata później powstaje koncern PSA Peugeot Citroen. Obie marki utrzymują dużą niezależność – odrębne są sieć handlowa, gama modelowa, wizerunek marki. Wspólne zaś, w celu obniżenie kosztów, są działalność badawczo-rozwojowa oraz zakupy i inwestycje. Od grupy Citroena do grupy Renault odchodzi Berliet. W 1978 r. Fiat, Peugeot i Citroen rozpoczynają współpracę przy produkcji nowego auta dostawczego. W 1982 r. Citroen wchodzi na rynek chiński dostarczając 150 sztuk modelu CX dla hotelu w Kantonie, jednak dopiero w 92 r. tworzy spółkę joint-venture z chińskim producentem aut Dongfeng Company – Dongfeng Citroen Automobile Company. W Polsce firma Citroen oficjalnie pojawia się w 1994 roku, kiedy to powstaje oddział importu i sprzedaży.

Citroen jest firmą, która zasłynęła z wprowadzenia do branży motoryzacyjnej wielu innowacyjnych technologii, m.in. pierwsze całkowicie stalowe nadwozie (B12), zawieszenie hydropneumatyczne, seryjna taśma montażowa (od 1919 r.), pierwsze samonośne nadwozie, sprzężone stronami zawieszenie kół. Jako jedna z pierwszych firm motoryzacyjnych wprowadziła do swoich model napęd na przednie koła.

Logo Citroena od początku związane jest z pierwszym produktem firmy, czyli kołami zębatymi o daszkowym uzębieniu. Początkowo były dwa żółte koła zębate na niebieskim tle, a od 1985 roku do dzisiaj są to białe koła na czerwonym tle.

ZOBACZ RÓWNIEŻ Zamknij
MUSI BYĆ COOL
MUSI BYĆ COOL
Ten nowoczesny samochód miejski, dzięki nadmuchanej karoserii, nietypowym reflektorom, innowacyjnym panelom Airbump i dziesiątkom dostępnych wersji kolorystycznych sprawił, że kierowca wreszcie może wyrazić swoją osobowość.
ZOBACZ RÓWNIEŻ Zamknij
Ken Block prezentuje Climbkhanę
Ken Block prezentuje Climbkhanę
Już myśleliśmy, że Ken Block powoli się „kończy”, a tymczasem Amerykanin zaskoczył kilka tygodni temu wszystkich fanów widowiskową produkcją Terrakhaną, a teraz przyszedł czas na jeszcze bardziej hardkorowy film.
Citroen C3 Citroen C3